SGLT2 İnhibitörleri ve Erkek Cinsel Sağlığı: Jardiance, Forxiga Kullananlar İçin Rehber

Dr. Ömür Erdem Akkaya | Üroloji ve Androloji Uzmanı

"Bedenin sırları bazen en beklenmedik yerlerde gizlenir. Böbreklerden atılan şeker, erkekliğin kaderini değiştirebilir mi?"

Diyabet, yalnızca kan şekerinin yükselmesi değildir. Bu metabolik hastalık, vücudun her köşesine uzanan görünmez bir ağ gibi, zamanla birçok organı etkiler. Gözler, böbrekler, sinirler, kalp... Ve elbette erkeklerin en hassas olduğu alan: cinsel sağlık.

Son yıllarda diyabet tedavisinde devrim yaratan SGLT2 inhibitörleri – Jardiance (empagliflozin), Forxiga (dapagliflozin), Invokana (canagliflozin) – milyonlarca hastanın yaşamına girdi. Bu ilaçlar, böbreklerden şeker atılımını artırarak kan şekerini düşürür. Ancak etkileri bununla sınırlı değildir: Kalp yetmezliği riskini azaltır, böbrekleri korur, kilo vermeye yardımcı olur, kan basıncını düşürür.

Bu kadar çok faydası olan bir ilaç grubunun, erkeklerin aklındaki sessiz soruya cevap vermesi de beklenir: "Bu ilaçlar cinsel hayatımı nasıl etkiler?"

Bu soru, muayenehaneme gelen birçok hastanın dudaklarından dökülendir. Kimi zaman utangaçça, kimi zaman doğrudan sorulur. Kimi zaman ise sorulmaz bile – erkek, endişelerini içine gömer, ilaçlarını bırakır veya reçeteyi hiç yazdırmaz.

Oysa bu soru, utanılacak değil, sorulması gereken bir sorudur. Cinsel sağlık, genel sağlığın ayrılmaz bir parçasıdır. Sertleşme sorunu yaşayan bir erkeğin kalp krizi riski daha yüksektir – çünkü ikisi de aynı damar hastalığının farklı yüzleridir.

Bu yazıda, SGLT2 inhibitörlerinin sertleşme fonksiyonu ve erken boşalma üzerindeki etkilerini, bilimsel araştırmaların ışığında sizlerle paylaşacağım. Akademik jargondan uzak, anlaşılır bir dille, ancak bilimsel doğruluktan ödün vermeden. Umut veren bulgulardan dikkat edilmesi gereken yan etkilere kadar, bilmeniz gereken her şeyi bulacaksınız.

El-ilm nûr – bilgi aydınlıktır. Gelin, bu aydınlığa birlikte yürüyelim.

SGLT2 İnhibitörleri Nedir? Nasıl Çalışır?

SGLT2 inhibitörleri, böbreklerdeki sodyum-glukoz kotransporter-2 proteinini bloke eden ilaçlardır. Normal şartlarda böbrekler kanı süzerken glukozu geri emer – bu hayati bir mekanizmadır, çünkü glukoz vücudun temel enerji kaynağıdır ve kaybedilmemesi gerekir. Ancak diyabette durum farklıdır; kanda zaten çok fazla şeker vardır.

SGLT2 inhibitörleri bu geri emilimi engelleyerek fazla şekerin idrarla atılmasını sağlar. Günde yaklaşık 70-80 gram glukoz – yani 200-300 kalori – idrarla vücuttan uzaklaştırılır. Bu, hem kan şekerini düşürür hem de kalori kaybına yol açarak kilo vermeye yardımcı olur.

Bu ilaçların etki mekanizması, diğer diyabet ilaçlarından tamamen farklıdır. Metformin karaciğerde glukoz üretimini azaltır, sülfonilüreler pankreastan insülin salgılanmasını artırır, GLP-1 agonistleri iştahı baskılar. SGLT2 inhibitörleri ise insülinden bağımsız çalışır – bu, hipoglisemi (düşük kan şekeri) riskinin çok düşük olması anlamına gelir.

Tıp tarihinde ilginç bir tesadüf: 1800'lerin ortasında Fransız kimyager tarafından elma ağacı kabuğundan izole edilen florizin adlı maddenin böbreklerden şeker atılımını artırdığı keşfedilmişti. Ancak bu madde hem SGLT1 hem SGLT2'yi bloke ettiğinden bağırsaklarda ciddi yan etkilere yol açıyordu. Modern SGLT2 inhibitörleri, yalnızca SGLT2'yi seçici olarak bloke ederek bu sorunu aşmıştır.

Türkiye'de yaygın kullanılan SGLT2 inhibitörleri şunlardır:

Empagliflozin (Jardiance): 10 mg ve 25 mg dozlarda bulunur. EMPA-REG OUTCOME çalışmasıyla kardiyovasküler ölümü %38 azalttığı kanıtlanmıştır.

Dapagliflozin (Forxiga): 5 mg ve 10 mg dozlarda kullanılır. Kalp yetmezliği ve kronik böbrek hastalığında da endikasyon almıştır.

Canagliflozin (Invokana): 100 mg ve 300 mg dozlarda mevcuttur. CANVAS çalışmasıyla kardiyovasküler faydaları gösterilmiştir.

Ertugliflozin (Steglatro): 5 mg ve 15 mg dozlarda bulunur. Daha yeni bir moleküldür.

Bu ilaçların kan şekerini düşürmenin ötesinde birçok faydası vardır: kilo kaybı (2-4 kg), kan basıncı düşüşü (4-6 mmHg sistolik), kalp koruyucu etki, böbrek koruyucu etki. Ancak cinsel sağlık üzerindeki etkileri nelerdir? İşte bilimin söyledikleri...

SGLT2 İnhibitörleri Sertleşmeyi İyileştirir mi?

Bu sorunun cevabı, bilim dünyasında hâlâ tartışmalıdır. Bazı çalışmalar umut verici sonuçlar gösterirken, bazıları dikkatli olmamız gerektiğini işaret etmektedir. Her iki tarafı da incelememiz lazım – hikmet, bütünü görmektedir.

Olumlu Bulgular: Hayvan ve Pilot İnsan Çalışmaları

Bilimsel literatürü taradığımızda, SGLT2 inhibitörlerinin sertleşme fonksiyonu üzerindeki olumlu etkilerine dair birkaç önemli çalışma karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmaları kronolojik sırayla ve detaylı olarak inceleyeceğiz.

Empagliflozin Hayvan Çalışması (2018) – Temel Taşı

Journal of Sexual Medicine'de yayımlanan Assaly ve arkadaşlarının çalışması, SGLT2 inhibitörlerinin erektil fonksiyon üzerindeki etkisini inceleyen ilk araştırmaydı. Bu çalışma, alanda bir kilometre taşı olarak kabul edilmektedir.

Araştırmacılar, genetik olarak diyabetik Goto-Kakizaki sıçanları kullandı. Bu sıçanlar, Tip 2 diyabetin karakteristik özelliklerini sergileyen ve insan diyabetine benzer bir model sunan hayvanlardır. Sıçanlara 4 hafta boyunca 25,3 mg/kg/gün dozunda empagliflozin verildi.

Sonuçlar dikkat çekiciydi:

Kavernöz sinir elektriksel stimülasyonuna erektil yanıtlar belirgin şekilde iyileşti. Bu test, penis sinirlerinin uyarılmasına yanıt olarak sertleşme kapasitesini ölçer. Empagliflozin tedavisi, diyabetin bu yanıtı bozmasını önledi.

İntrakavernöz basınç/ortalama arteriyel basınç (ICP/MAP) oranı, tedavi edilen grupta anlamlı olarak arttı. Bu oran, sertleşme kalitesinin objektif bir ölçüsüdür – ne kadar yüksekse sertleşme o kadar güçlüdür.

En kritik bulgu, empagliflozin'in nitrik oksit aracılı (nitrejik) gevşemeyi güçlendirmesiydi. Nitrik oksit, sertleşme sürecinin ana aktörüdür. Penis düz kaslarının gevşemesi ve kavernöz cisimlere kan dolması için NO şarttır. Empagliflozin, bu yolu koruyarak sertleşme mekanizmasının temelini güçlendirdi.

Araştırmacılar ayrıca, empagliflozin'in sildenafil'in (Viagra) proerektil etkisini de koruduğunu gösterdiler. Tedavi edilmemiş diyabetik sıçanlarda sildenafil'in etkisi azalmışken, empagliflozin tedavisi alan sıçanlarda sildenafil normal etkinliğini korudu.

Bu bulgu klinik açıdan çok önemlidir. Diyabetli birçok erkek PDE5 inhibitörlerine (Viagra, Cialis) yeterli yanıt alamaz – buna "PDE5 inhibitör direnci" denir. Empagliflozin'in bu direnci önleyebileceği veya azaltabileceği hipotezi bu çalışmayla doğmuştur.

Mekanizma olarak, empagliflozin'in etkisi endotele bağımlı veya endotelden bağımsız gevşeme yollarından değil, sinir kaynaklı (nitrejik) yollardan kaynaklanıyordu. Bu, SGLT2 inhibitörlerinin diyabetik penis dokusunda bir tür nöroprotektif etki gösterebileceğini düşündürmektedir.

Dapagliflozin + Tadalafil Kombinasyonu (2024) – İnsanlarda İlk Umut Işığı

İtalya'daki Catania Üniversitesi'nden Cannarella ve arkadaşlarının 2024 yılında Diabetic Medicine'de yayımladığı pilot çalışma, insanlarda en önemli kanıtı sunmaktadır. Bu çalışma, açık etiketli ve randomize olmayan bir tasarıma sahip olsa da, SGLT2 inhibitörlerinin insan erektil fonksiyonunu nasıl etkilediğine dair ilk sistematik veriyi sağlamıştır.

Çalışmaya, Tip 2 diyabeti ve ciddi sertleşme bozukluğu (IIEF-5 skoru <7) olan 30 Kafkas erkek dahil edildi. Hastalar üç gruba ayrıldı:

• Grup 1 (10 hasta): Sadece tadalafil 5 mg/gün
• Grup 2 (10 hasta): Sadece dapagliflozin 10 mg/gün
• Grup 3 (10 hasta): Tadalafil 5 mg + dapagliflozin 10 mg kombinasyonu

Tadalafil, günlük düşük dozda kullanılan uzun etkili bir PDE5 inhibitörüdür. Dapagliflozin ise en yaygın kullanılan SGLT2 inhibitörlerinden biridir.

Üç aylık tedavi sonunda sonuçlar değerlendirildi:

Bu rakamlar ne anlama geliyor? IIEF-5 (Uluslararası Erektil Fonksiyon İndeksi-5), sertleşme fonksiyonunu değerlendirmek için kullanılan standart bir ankettir. 22-25 puan normal, 17-21 hafif, 12-16 orta, 8-11 orta-ciddi, 5-7 ciddi sertleşme bozukluğunu gösterir.

Başlangıçta ciddi kategoride olan hastaların, kombinasyon tedavisiyle skorlarının %375 artması, birçoğunun hafif kategoriye hatta normale yaklaştığı anlamına gelmektedir.

Penis kan akımı ölçümü ise penile Doppler ultrasonografi ile yapıldı. Pik sistolik hız (PSV) ve akselerasyon zamanı değerlendirildi. Kombinasyon grubunda PSV'deki %339'luk artış, penis damarlarına kan akışının dramatik şekilde iyileştiğini göstermektedir. Ayrıca akselerasyon zamanındaki azalma (kombinasyon grubunda -%26,2 vs monoterapi gruplarında -%7,2 ve -%6,6) arteriyel esnekliğin iyileştiğine işaret eder.

Bu sinerjik etki nasıl açıklanabilir? İki ilaç farklı ancak tamamlayıcı mekanizmalarla çalışır:

SGLT2 inhibitörleri, oksidatif stresi azaltarak ve endotel fonksiyonunu iyileştirerek nitrik oksit (NO) biyoyararlanımını artırır. Yani vücutta NO üretimi ve kullanımı daha verimli hale gelir.

PDE5 inhibitörleri ise NO'nun etkisini uzatır. NO, düz kas gevşemesi için gerekli olan siklik GMP (cGMP) üretimini tetikler. PDE5 enzimi bu cGMP'yi yıkar; PDE5 inhibitörleri bu yıkımı engelleyerek cGMP'nin daha uzun süre etkili kalmasını sağlar.

Sonuç olarak: SGLT2 inhibitörleri "ham madde" olan NO'yu artırırken, PDE5 inhibitörleri bu NO'nun "ürünü" olan cGMP'yi korur. İki mekanizmanın birleşimi, tek başına her birinden daha güçlü bir etki yaratır – tıpkı bir otomobilin hem motor gücünü artırıp hem de enerji kaybını azaltmak gibi.

Bu çalışmanın sınırlılıkları da unutulmamalıdır: Küçük örneklem büyüklüğü (grup başına 10 hasta), randomize olmayan tasarım, açık etiketli olması (hem hasta hem araştırmacı hangi ilacı aldığını biliyordu) ve kontrol grubu olmaması. Bu nedenle sonuçlar kesin olmaktan uzaktır, ancak gelecek araştırmalar için güçlü bir temel oluşturmaktadır.

Kalp Yetmezliği Hastalarında İyileşme (2024)

Cyprus Journal of Medical Sciences'da yayımlanan Erbay ve Akın'ın çalışması, kalp yetmezliği ve düşük ejeksiyon fraksiyonu olan 40 erkek hastada SGLT2 inhibitörlerinin etkisini araştırdı. 3 aylık tedavi sonrasında:

• Sexual Health Inventory for Men (SHIM) skorları 12,7'den 15,4'e yükseldi (p<0,001)
• BNP seviyeleri de paralel olarak düştü
• Kalp fonksiyonundaki iyileşme, cinsel fonksiyonu da olumlu etkiledi

Kronik Böbrek Hastalığında Benzer Sonuçlar (2025)

Clinical and Experimental Nephrology'de yayımlanan Shaker ve arkadaşlarının çalışması, kronik böbrek hastalığı olan 34 hastada hem empagliflozin hem dapagliflozin'in IIEF-5 skorlarında anlamlı iyileşme sağladığını gösterdi (p<0,001).

Dikkat Çeken Olumsuz Bulgular

Umut verici pilot verilerin yanı sıra, büyük ölçekli veriler farklı bir hikaye anlatmaktadır. Bilimde çelişkili bulgular normaldir ve dikkatli değerlendirme gerektirir.

Büyük Gözlemsel Çalışma (2024) – Uyarı İşareti

Tüm bu olumlu pilot verilere karşın, Tayvan'dan gelen büyük bir gözlemsel çalışma farklı bir tablo çizdi. Hu ve Lin'in Journal of Cardiovascular Pharmacology'de yayımladığı araştırma, gerçek dünya verilerini kullanarak 319.546 diyabet hastasını inceledi. Bu, şimdiye kadar SGLT2 inhibitörleri ve sertleşme bozukluğu arasındaki ilişkiyi araştıran en büyük çalışmadır.

Araştırmacılar, eğilim skoru eşleştirmesi (propensity score matching) yöntemini kullandı. Bu teknik, karşılaştırılan grupların mümkün olduğunca benzer olmasını sağlar. 159.773 SGLT2 inhibitörü kullanıcısı, yaş, cinsiyet, diyabet süresi, eşlik eden hastalıklar ve diğer ilaç kullanımı açısından benzer 159.773 kişiyle eşleştirildi.

Sonuç endişe vericiydi: SGLT2 inhibitörü kullananların yeni başlayan sertleşme bozukluğu riski %55 daha yüksekti (düzeltilmiş hazard oranı: 1,55, %95 güven aralığı: 1,40-1,72).

Rakamlarla ifade etmek gerekirse: SGLT2 inhibitörü kullanan her 1000 erkekten yaklaşık 55'i, kullanmayanlara göre daha fazla yeni ED tanısı aldı.

Ancak bu bulguyu yorumlarken dikkatli olmak gerekir. Gözlemsel çalışmaların doğası gereği birkaç önemli sınırlılık vardır:

Birincisi, nedensellik kurulamaması: Gözlemsel çalışmalar korelasyon (ilişki) gösterebilir, ancak bir faktörün diğerine neden olduğunu kanıtlayamaz. SGLT2 inhibitörleri genellikle daha ciddi diyabeti olan, daha uzun süredir hasta olan veya kalp-böbrek komplikasyonları olan kişilere reçete edilir. Bu hastalar zaten ED açısından yüksek risklidir. Yani ilaç değil, hastanın altta yatan durumu riski artırıyor olabilir – buna "karıştırıcı faktörler tarafından yanlılık" denir.

İkincisi, tespit yanlılığı: SGLT2 inhibitörü kullanan hastalar genellikle daha sık doktor kontrolüne gelir. Bu, herhangi bir sağlık sorununun – ED dahil – tanı alma olasılığını artırır. Kontrol grubundaki hastalar belki de aynı oranda ED yaşıyordu ama daha az sıklıkla doktora gittiği için tanı almadı.

Üçüncüsü, tanı güvenilirliği: ED tanıları, klinik değerlendirme ve valide edilmiş anketler yerine hastane tanı kodlarına (ICD kodları) dayanmaktadır. Bu kodlar her zaman doğru olmayabilir veya tutarsız kullanılabilir.

Dördüncüsü, zaman faktörü: Çalışma, ilacı kullanmaya başladıktan ne kadar süre sonra ED geliştiğini ayrıntılı olarak analiz etmemiştir. Eğer ED çoğunlukla ilaç başlangıcından aylar/yıllar sonra gelişiyorsa, bu diyabetin ilerlemesiyle ilgili olabilir; ilaçla değil.

Bu sınırlılıklara rağmen, bu kadar büyük bir veri setinden gelen sinyal göz ardı edilmemelidir. Kesin cevaplar için randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır – ancak bunlar etik ve pratik nedenlerle zor yapılabilir.

Peki Gerçek Nedir?

Bilimsel kanıtları bir teraziye koyduğumuzda:

Lehte olan:

• Mekanistik açıdan güçlü biyolojik akla yatkınlık
• Hayvan çalışmalarında tutarlı olumlu sonuçlar
• Pilot insan çalışmalarında umut verici veriler
• Dolaylı yollarla (endotel fonksiyonu, kilo kaybı, antiinflamatuar etki) potansiyel fayda

Aleyhte olan:

• Büyük randomize kontrollü çalışma eksikliği
• Büyük gözlemsel çalışmada artmış risk sinyali
• Genital enfeksiyon riski ve cinsel yaşama dolaylı etkisi

Sonuç olarak: SGLT2 inhibitörlerinin sertleşme fonksiyonu üzerindeki net etkisi henüz kesin olarak bilinmemektedir. Ancak mevcut kanıtlar, özellikle PDE5 inhibitörleriyle kombinasyonda potansiyel fayda göstermektedir. Bu ilaçları kullanıyorsanız ve sertleşme sorunu yaşıyorsanız, doktorunuzla tedavi seçeneklerini konuşmanız yerinde olacaktır.

Sertleşme sorunları hakkında daha fazla bilgi için: Genç Erkeklerde Sertleşme Sorunu

SGLT2 İnhibitörlerinin Sertleşmeye Dolaylı Etkileri

SGLT2 inhibitörleri, doğrudan penis dokusunu etkilemese bile, vücutta birçok değişikliğe yol açarak sertleşme fonksiyonunu dolaylı olarak iyileştirebilir. Bu mekanizmaları anlamak, ilaçların potansiyel faydalarını kavramak için önemlidir.

Damar Sağlığının İyileşmesi (Endotel Fonksiyonu)

Sertleşme, penis damarlarının gevşemesiyle başlar. Bu gevşeme için nitrik oksit (NO) gereklidir. Diyabet, damar iç duvarını (endoteli) hasara uğratarak NO üretimini bozar.

SGLT2 inhibitörleri endotel fonksiyonunu birkaç yolla iyileştirir:

Nitrik oksit sentaz aktivasyonu: Empagliflozin ve dapagliflozin, eNOS (endotelyal nitrik oksit sentaz) enziminin fosforilasyonunu ve aktivasyonunu artırır. Daha fazla NO üretimi, daha iyi damar gevşemesi demektir.

Oksidatif stresin azalması: Bu ilaçlar NADPH oksidaz aktivitesini azaltarak reaktif oksijen türlerinin (serbest radikaller) üretimini düşürür. Serbest radikaller NO'yu inaktive eder; azaldıklarında NO daha uzun süre etkili kalır.

SIRT1 aktivasyonu: Dapagliflozin, hücresel yaşlanmayı yavaşlatan SIRT1 proteininin ekspresyonunu artırır. SIRT1, eNOS'u aktive ederek NO üretimini destekler.

Klinik kanıt da mevcuttur: Dapagliflozin'in metformine eklenmesiyle 16 hafta sonra brakiyal arter akım aracılı dilatasyonunda (endotel fonksiyonunun göstergesi) anlamlı iyileşme saptanmıştır.

Kilo Kaybı ve Testosteron Artışı

SGLT2 inhibitörleri tutarlı olarak 2-4 kg kilo kaybı sağlar. Bu etki, günlük 200-300 kalorilik glukoz kaybından kaynaklanır. EMPA-REG çalışmalarında 12-24 hafta sonunda 1,7-1,9 kg vücut ağırlığı ve 1,3 cm bel çevresi azalması gözlenmiştir.

Kilo kaybının testosteron üzerindeki etkisi çok önemlidir:

Massachusetts Male Aging Study'ye göre, obez olmayan birinin obez hale gelmesi, testosteronda 10 yıl yaşlanmaya eşdeğer düşüşe neden olur.

European Male Aging Study, obez erkeklerde düşük testosteron riskinin zayıf erkeklere göre 8,7 kat arttığını göstermiştir.

Meta-analiz verilerine göre, her 1 kg kilo kaybı testosteronu yaklaşık %0,6 artırır.

Kontrolsüz Tip 2 diyabetli erkeklerde dapagliflozin + metformin tedavisiyle fonksiyonel hipogonadizmin (düşük testosteron) düzeldiği ve bu düzelmenin büyük ölçüde kilo kaybıyla ilişkili olduğu gösterilmiştir.

Testosteron hakkında daha fazla bilgi için: Testosteron Nedir? ve Testosteron Eksikliği ve Tedavisi

Kalp-Damar Koruması ve Sertleşme Bağlantısı

SGLT2 inhibitörlerinin kalp üzerindeki koruyucu etkileri, sertleşme fonksiyonuyla yakından ilişkilidir. Bunun nedeni, sertleşme bozukluğu ve kalp hastalığının aynı damar patolojisini paylaşmasıdır.

EMPA-REG OUTCOME çalışması (7.020 hasta): Empagliflozin, kardiyovasküler ölümü %38, kalp yetmezliği hastaneye yatışını %35 azalttı.

DAPA-HF çalışması (4.744 hasta): Dapagliflozin, kalp yetmezliği kötüleşmesi veya kardiyovasküler ölüm bileşik sonlanım noktasını %26 azalttı.

Penis atardamarları 1-2 mm çapındayken, koroner arterler 3-4 mm çapındadır. Aynı ateroskleroz süreci önce daha ince damarları etkiler. Bu nedenle sertleşme bozukluğu, kalp krizinden genellikle 2-5 yıl önce ortaya çıkar.

SGLT2 inhibitörlerinin damar bütünlüğünü koruması, hem kalbi hem de penisi korur. Kalp sağlığı iyi olan erkeklerde sertleşme fonksiyonu da daha iyi korunur.

İltihabın Azalması

Kronik iltihap, sertleşme bozukluğunun önemli bir nedenidir. ED'li erkeklerde CRP, IL-6, IL-1β ve TNF-α gibi inflamatuar belirteçler yüksektir ve bu belirteçlerin kan düzeyleri cinsel performansla ters orantılı korelasyon gösterir.

SGLT2 inhibitörleri güçlü antiinflamatuar etki gösterir. 30 hayvan çalışmasının meta-analizi şu azalmaları göstermiştir:

• IL-6: Standartize ortalama fark -1,56
• CRP: -2,17
• TNF-α: -1,75
• MCP-1: -2,04

Klinik çalışmalarda da canagliflozin'in serum IL-6 ve leptini düşürdüğü, adiponektini artırdığı; empagliflozin'in hs-CRP ve miyeloperoksidazı azaltırken antiinflamatuar IL-10'u artırdığı gösterilmiştir.

Kan Basıncı Düşüşü

SGLT2 inhibitörleri tutarlı olarak kan basıncını 4-10 mmHg sistolik ve 1-2 mmHg diyastolik düşürür. EMPA-REG BP çalışmasında 24 saatlik sistolik kan basıncı 3,44-4,16 mmHg azalmıştır.

Hipertansiyon, sertleşme bozukluğu için bilinen bir risk faktörüdür. Yüksek kan basıncı endotel hasarına, arteriyel kompliyans bozukluğuna ve penis damarlarında ateroskleroza yol açar.

Önemli bir avantaj: SGLT2 inhibitörleri, beta blokerler ve tiyazid diüretikler gibi bazı geleneksel tansiyon ilaçlarının cinsel yan etkileri olmadan kan basıncını düşürür.

Kan Şekeri Kontrolü

SGLT2 inhibitörleri HbA1c'yi %0,6-0,9 düşürür. Glisemik kontrolün sertleşme fonksiyonuyla ilişkisi güçlüdür:

DCCT/EDIC Çalışması, yoğun glisemik tedavinin 10 yıl sonra ED prevalansını anlamlı şekilde azalttığını gösterdi – yoğun tedavi grubunda %12,8, konvansiyonel tedavi grubunda %30,8 (OR: 0,33).

Kesitsel çalışmalar, HbA1c ≥%6,5 olanlarda ED riskinin 3,7 kat arttığını ortaya koymuştur.

Kötü glisemik kontrol, penis dokusunu ileri glikasyon son ürünleri (AGE), azalmış NO salınımı, diyabetik nöropati ve hızlanmış penis damarı aterosklerozu yoluyla hasara uğratır.

SGLT2 İnhibitörlerinin Yan Etkileri ve Cinsel Sağlık

SGLT2 inhibitörlerinin en önemli yan etkisi genital enfeksiyonlardır. Bu yan etki cinsel yaşamı doğrudan etkileyebileceğinden, detaylı olarak ele almamız gerekmektedir.

Genital Mantar Enfeksiyonları

SGLT2 inhibitörleri, genital mantar enfeksiyonu riskini 3-4 kat artırır. Klinik çalışmalarda enfeksiyon oranları %0,8-6,4 arasında bildirilmiştir.

Neden bu risk artışı?

SGLT2 inhibitörleri idrarla şeker atılımını artırır. Şekerli ortam, Candida mantarları için ideal üreme ortamı oluşturur. Genital bölgedeki nem ve sıcaklık da mantar üremesini kolaylaştırır.

Sünnet durumu çok önemlidir:

8 çalışma ve 9.439 katılımcının verilerine göre:

• Sünnetsiz erkeklerde enfeksiyon oranı: %11
• Sünnetli erkeklerde enfeksiyon oranı: %3

Sünnet derisi altındaki nem ve sıcaklık, mantar üremesi için ideal ortam yaratır. Sünnetli erkeklerde bu risk çok daha düşüktür.

Diğer risk faktörleri:

• Kötü glisemik kontrol (HbA1c >%8 olanlarda risk 8-11 kat artmış)
• Yetersiz kişisel hijyen
• Eşzamanlı sülfonilüre veya insülin kullanımı (risk 3 kat artmış)
• Daha önce genital enfeksiyon geçirmiş olmak
• 10 yıldan uzun diyabet süresi

Sevindirici haber: Enfeksiyonların çoğu hafif-orta şiddettedir. Hastaların %80'i yalnızca tek bir atak geçirir; yaklaşık %20'sinde tekrarlama görülür ve bu da genellikle tek seferlik olur.

Tedavi basittir:

• Birinci basamak: Topikal klotrimazol %1 veya mikonazol %2 krem (günde 2 kez, 7-14 gün)
• Alternatif: Tek doz flukonazol 150 mg ağızdan
• Komplike olmayan enfeksiyonlarda SGLT2 inhibitörünü kesmek gerekmez

Balanit ve Balanopostit

Balanit (glans penis iltihabı) ve balanopostit (glans + sünnet derisi iltihabı) SGLT2 inhibitörü kullanıcılarının %3-8'inde görülürken, plaseboda bu oran %2'dir.

Balanopostit yalnızca sünnetsiz erkeklerde görülür – sünnetsiz diyabetli erkeklerin yaklaşık %35'inde prevalans bildirilmiştir.

Belirtiler:

• Penis başında ağrı, şişlik, kızarıklık
• Kaşıntı ve yanma hissi
• Beyaz akıntı
• Cinsel ilişkide ağrı

Tedavi edilmezse komplikasyonlar:

• Fimozis (sünnet derisinin geri çekilememesi) – cinsel fonksiyonu bozar
• Parafimozis (cerrahi acil durum)
• Nadir durumlarda Fournier gangrenine ilerleme

Tedavi genital mantar enfeksiyonlarıyla aynıdır. Kronik, şiddetli veya tekrarlayan vakalarda terapötik sünnet son çare olarak düşünülebilir.

Fournier Gangreni: Nadir Ama Ciddi

Fournier gangreni, perineal ve genital bölgeyi etkileyen hızla ilerleyen nekrotizan fasiit (doku ölümü) türüdür. Bu durum acil cerrahi müdahale gerektirir ve hayatı tehdit edebilir. Adını, 1883'te bu durumu tanımlayan Fransız venereolog Jean Alfred Fournier'den almıştır.

FDA, Ağustos 2018'de SGLT2 inhibitörleriyle ilişkili Fournier gangreni hakkında güvenlik uyarısı yayımladı. Bu uyarı, pazara sunulma sonrası raporların incelenmesine dayanıyordu.

Sayılar şu şekildedir:

Mart 2013 - Ocak 2019 arasında SGLT2 inhibitörleriyle ilişkili 55 benzersiz Fournier gangreni vakası bildirildi. Karşılaştırma için: Tüm diğer antidiyabetik ilaçlarla 35 yılda (1984-2019) bildirilen toplam vaka sayısı yalnızca 19'du.

Bu dramatik fark dikkat çekicidir, ancak yorumlarken bazı faktörleri göz önünde bulundurmak gerekir. SGLT2 inhibitörleri 2013'ten sonra yaygınlaştığı için kullanıcı sayısı ve dolayısıyla potansiyel vaka sayısı arttı. Ayrıca FDA uyarısı sonrası farkındalık arttığı için raporlama oranı da yükselmiş olabilir.

Vaka profili:

• 39 erkek, 16 kadın (tarihsel olarak Fournier gangreni erkeklerde çok daha sık görülür, ancak bu seride kadın oranı dikkat çekici)
• Yaş aralığı: 33-87 yıl
• Başlangıç süresi: İlaca başladıktan 5 gün sonra ile 49 ay sonra arasında değişiyor (ortalama yaklaşık 9 ay)

Klinik sonuçlar ciddi olmuştur:

• Tüm hastalar hastaneye yatırıldı
• Tüm hastalara cerrahi debridman (ölü doku temizliği) uygulandı
• 5 hasta çoklu cerrahi müdahale gerektirdi
• 8 hastada fekal diversiyon cerrahisi (bağırsak yönlendirmesi) yapıldı
• 2 hastada alt ekstremite amputasyonu gerekti
• 3 hasta hayatını kaybetti

Patofizyoloji nedir?

SGLT2 inhibitörlerinin Fournier gangrenini nasıl tetikleyebileceği tam olarak anlaşılamamıştır, ancak birkaç mekanizma önerilmiştir:

1. İdrardaki yüksek şeker konsantrasyonu, genital bölgede bakteri ve mantar üremesini kolaylaştırır
2. Başlangıçta hafif olan genital enfeksiyonlar tedavi edilmezse ilerleyebilir
3. Diyabet zaten bağışıklık sistemini zayıflatır; genital bölgedeki sürekli şeker yükü bu durumu artırır
4. Hastaların ve hekimlerin genital belirtileri ciddiye almaması gecikmiş tanıya yol açabilir

Derhal tıbbi yardım gerektiren uyarı işaretleri şunlardır:

• Genital veya perineal bölgede (kasık, skrotum, penis, kalça araları) hassasiyet, kızarıklık veya şişlik
• 38°C'nin üzerinde ateş
• Fizik bulgularla orantısız şiddetli ağrı (bu çok önemli bir ipucu – görünür bulgular henüz minimal iken derin doku hasarı başlamış olabilir)
• Belirtilerin saatler içinde hızla ilerlemesi
• Cilt altında gaz varlığı hissi (krepitasyon)
• Genel durumda kötüleşme, konfüzyon

Bu durumda ne yapmalısınız?

Yukarıdaki belirtilerden herhangi birini yaşarsanız, bu bir acil durumdur. Doktorunuzu aramak yerine doğrudan acil servise gidin. Dakikalar bile kritik olabilir – erken cerrahi müdahale hayat kurtarıcıdır.

Bu çok nadir bir komplikasyondur – kesin insidans bilinmemekle birlikte muhtemelen 10.000-100.000 kullanıcıda 1 civarındadır. Ancak ciddi olduğundan hastalara bilgi verilmelidir. Risk, SGLT2 inhibitörlerinin kanıtlanmış kardiyovasküler ve renal faydalarıyla dengelenmelidir – çoğu uzman, faydaların bu nadir riski aştığını düşünmektedir.

İdrar Yolu Enfeksiyonları

Bazı çalışmalar SGLT2 inhibitörleriyle artmış idrar yolu enfeksiyonu oranları bildirse de, büyük randomize kontrollü çalışmaların meta-analizleri anlamlı artmış risk göstermemektedir. Genel konsensüs, genital enfeksiyon riski açıkça artmışken, idrar yolu enfeksiyonu riskinin mütevazı ve yönetilebilir olduğu yönündedir.

Önleme ve Hijyen Protokolü

SGLT2 inhibitörü başlarken hasta eğitimi kritiktir:

Bilgilendirilmesi gerekenler:

• Genital mantar enfeksiyonu riskinin 3-4 kat arttığı
• Sünnet durumunun ve hijyenin önemi
• Enfeksiyonların çoğunun yönetilebilir olduğu (gerçekçi beklentiler)
• Fournier gangreni uyarı işaretleri

Kanıta dayalı hijyen protokolü:

1. Her idrara çıktıktan sonra ve yatmadan önce genital bölgeyi yıkayın
2. Sünnetsiz erkekler: Sünnet derisini geri çekip altını iyice temizleyin
3. Temiz su kullanın, gerekirse hafif sabun (alkol bazlı ürünlerden kaçının)
4. Pamuklu, nefes alan iç çamaşırı giyin ve günlük değiştirin
5. Yeterli sıvı alımını sağlayın

İlk 6 ay (en yüksek risk dönemi) yakın takip ve HbA1c optimizasyonu enfeksiyon riskini azaltır.

SGLT2 İnhibitörleri ve Erken Boşalma: Bilim Ne Diyor?

Bu bölüme önemli bir uyarıyla başlamam gerekiyor: SGLT2 inhibitörlerinin erken boşalma veya ejakülasyon fonksiyonu üzerindeki etkisini özellikle inceleyen hiçbir yayımlanmış çalışma bulunmamaktadır. Bu, ilaçların yaygınlığı göz önüne alındığında önemli bir bilgi boşluğudur.

Diyabetin Kendisi Erken Boşalmayı Etkiler

Arka plan olarak, diyabetin erken boşalma riskini artırdığını biliyoruz:

• 488 kişilik bir çalışmada erken boşalma prevalansı diyabetiklerde anlamlı şekilde daha yüksekti (p<0,001)
• Ortalama vajinal içi ejakülasyon latans süresi (IELT): Diyabetiklerde 3,6 dakika, kontrollerde 4,3 dakika (p=0,014)
• Tip 2 diyabetli erkeklerde erken boşalma prevalansı: 50 yaş altında %32,4, 50 yaş ve üstünde %67,8
• Diyabetli erkeklerin %40'a kadarı bir tür ejakülasyon disfonksiyonu yaşar

Teorik Mekanizmalar: Spekülasyon

Doğrudan çalışma olmasa da, SGLT2 inhibitörlerinin erken boşalmayı etkileyebileceği teorik yollar şunlardır:

Otonom sinir sistemi etkileri: SGLT2 inhibitörleri kardiyovasküler otonom fonksiyonu iyileştirir. Boşalma, sempatik ve parasempatik sinir sistemi dengesine bağlıdır. Bu denge üzerindeki etkiler ejakülasyonu etkileyebilir.

Antiinflamatuar etkiler: Azalmış nöroinflamasyon, ejakülasyon sinir fonksiyonunu koruyabilir. Diyabetik nöropati erken boşalmanın önemli bir nedenidir ve inflamasyonun azalması bu patolojik süreci yavaşlatabilir.

Glisemik kontrol: Periferik nöropatiden kaynaklanan ejakülasyon disfonksiyonunun önlenmesi. Kan şekeri kontrolü nöropatiyi yavaşlatır, bu da ejakülasyon kontrolünü koruyabilir.

Dolaylı faydalar: Kilo kaybından kaynaklanan hormonal denge iyileşmesi ve genel vasküler sağlık üzerindeki olumlu etkiler.

Önemle belirtmeliyim: Bunların tamamı spekülasyondur. Valide edilmiş erken boşalma anketleriyle prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

SGLT2 İnhibitörleri Diğer Diyabet İlaçlarıyla Nasıl Karşılaştırılır?

Diyabet tedavisinde kullanılan farklı ilaç sınıflarının sertleşme fonksiyonu üzerindeki etkileri değişkendir. Bu karşılaştırmayı bilmek, tedavi seçiminde yol gösterici olabilir.

GLP-1 Reseptör Agonistleri: En Güçlü Kanıt

GLP-1 reseptör agonistleri (semaglutid/Ozempic, liraglutid/Victoza, dulaglutid/Trulicity), sertleşme bozukluğunu önlemede en güçlü kanıta sahip ilaç sınıfıdır.

REWIND çalışması (3.725 erkek, medyan 5,4 yıl takip): Dulaglutid, yeni başlayan orta/şiddetli sertleşme bozukluğu riskini %8 azalttı (HR: 0,92, p=0,021). Bu, herhangi bir diyabet ilacının ED üzerindeki etkisini değerlendiren ilk randomize çalışma verisidir.

GLP-1 agonistlerinin metforminle karşılaştırılması, erektil fonksiyonda anlamlı iyileşme göstermiştir (Z=2,41, p=0,02). Etki, BMI >30 olan hastalarda daha belirgindir.

Metformin: Karışık Kanıtlar

Metformin, dünya genelinde en yaygın kullanılan diyabet ilacıdır, ancak cinsel fonksiyon üzerindeki etkileri tartışmalıdır.

Potansiyel faydalar:

• Endotele bağımlı vazodilatasyon iyileşmesi
• Hayvan çalışmalarında penis dokusunda NOS ekspresyonunun restorasyonu

Potansiyel zararlar:

• 2024 Mendel randomizasyon çalışması, metformin kullanımının ED riskini artırma potansiyeli olduğunu buldu (p<0,001)
• 64 Tip 2 diyabet hastasını karşılaştıran bir çalışmada, metformin grubu sülfonilüre grubuna göre daha düşük testosteron seviyelerine ve daha düşük SHIM skorlarına sahipti

Sülfonilüreler: Beklenmedik Fayda

Beklentilerin aksine, sülfonilüreler (glimepirid, glipizid) testosteron yükselmesi yoluyla erektil fonksiyona fayda sağlayabilir. Karşılaştırmalı bir çalışmada sülfonilüre kullanıcıları anlamlı şekilde daha yüksek total testosteron (p<0,0001) ve daha yüksek SHIM skorlarına sahipti.

DPP-4 İnhibitörleri: Veri Eksikliği

Teorik olarak faydalı mekanizmalara rağmen (SDF-1α yoluyla endotel onarıcı etkiler, endotel progenitör hücre mobilizasyonu yoluyla iyileşmiş NO üretimi), DPP-4 inhibitörlerinin erektil fonksiyon üzerindeki etkisini değerlendiren hiçbir insan klinik çalışması yoktur.

Karşılaştırma Tablosu

Pratik Öneriler: SGLT2 İnhibitörü Kullanan Erkekler İçin

Bu bölümde, SGLT2 inhibitörü kullanan veya kullanmayı düşünen erkekler için pratik bilgiler sunacağım. Bunlar, yıllarca bu hastaları takip eden bir üroloğun deneyimlerine ve güncel bilimsel verilere dayanmaktadır.

İlacınızı Bırakmayın

Öncelikle ve en önemlisi: Sertleşme endişesi nedeniyle SGLT2 inhibitörünüzü doktorunuza danışmadan bırakmayın. Bu çok kritik bir noktadır ve altını özellikle çizmek istiyorum.

Bu ilaçların kalp ve böbrek koruyucu etkileri artık tartışmasız kanıtlanmıştır. EMPA-REG OUTCOME çalışmasında empagliflozin, kardiyovasküler ölümü %38 azaltmıştır. DAPA-HF çalışmasında dapagliflozin, kalp yetmezliği kötüleşmesini %26 azaltmıştır. Bu faydalar, cinsel fonksiyon üzerindeki belirsiz etkilerden çok daha kesindir.

Bir perspektif koymak gerekirse: Kalp krizi geçirmek, inme yaşamak, diyalize girmek – bunlar sertleşme sorunlarından çok daha ciddi ve hayatı değiştiren (hatta sonlandıran) sonuçlardır. İlaç değişikliği gerekiyorsa, bu kararı mutlaka doktorunuzla birlikte ve kardiyovasküler riskleri göz önünde bulundurarak vermelisiniz.

Sertleşme Sorunu Yaşıyorsanız

1. Doktorunuzla konuşun: SGLT2 inhibitörü kullanırken sertleşme sorunu yaşıyorsanız, bunu doktorunuzla paylaşın. Birçok erkek bu konuyu konuşmaktan çekinir – oysa hekimler için bu sıradan ve önemli bir klinik durumdur. Utanılacak hiçbir şey yoktur; aksine, bu sorunu paylaşmanız doktorunuzun size daha iyi yardım etmesini sağlar.

2. PDE5 inhibitörleri eklenebilir: Pilot çalışma verileri, SGLT2 inhibitörleriyle PDE5 inhibitörlerinin (tadalafil/Cialis, sildenafil/Viagra) kombinasyonunun sinerjik etki gösterebileceğini düşündürmektedir. Yani iki ilaç birlikte, tek başına her birinden daha etkili olabilir. Doktorunuz size uygun tedaviyi önerebilir – düşük doz günlük tadalafil (5 mg) sıklıkla tercih edilen bir seçenektir.

3. Altta yatan nedenleri araştırın: Sertleşme bozukluğu, SGLT2 inhibitöründen değil, diyabetin kendisinden, tansiyon ilaçlarından (özellikle beta blokerler ve tiyazid diüretikler), depresyon veya anksiyeteden, düşük testosterondan veya diğer faktörlerden kaynaklanıyor olabilir. Kapsamlı bir değerlendirme, sorunun gerçek kaynağını bulmak için önemlidir.

4. Testosteron seviyenizi kontrol ettirin: Diyabetli erkeklerin %30-40'ında testosteron eksikliği vardır. Bu durum, sertleşme sorunlarının önemli bir nedeni olabilir ve tedavi edilebilir.

Genital Enfeksiyonları Önleyin

1. Hijyene dikkat edin: Her idrara çıktıktan sonra ve yatmadan önce genital bölgeyi yıkayın.

2. Sünnetsizseniz ekstra dikkatli olun: Sünnet derisi altını düzenli olarak temizleyin. Enfeksiyon riski sünnetli erkeklere göre çok daha yüksektir.

3. Erken belirtileri tanıyın: Kaşıntı, kızarıklık, yanma veya akıntı fark ederseniz hemen doktorunuza başvurun. Erken tedavi komplikasyonları önler.

4. Kan şekerinizi kontrol altında tutun: HbA1c <%7 hedefleyin. İyi glisemik kontrol enfeksiyon riskini azaltır.

Acil Durumları Bilin

Fournier gangreni nadir ama ciddi bir komplikasyondur. Şu belirtiler varsa derhal acil servise başvurun:

• Genital bölgede şiddetli ağrı (özellikle görünür bulgularla orantısız)
• Hızla yayılan kızarıklık veya şişlik
• Yüksek ateş
• Genel durumda kötüleşme

Sonuç: Bilimin Işığında Dengeli Bir Bakış

"Hakikat, çoğu zaman basit değildir. Bilim, sabırla soruların peşinden gider."

SGLT2 inhibitörleri, diyabet tedavisinde çığır açan ilaçlardır. 2015'teki EMPA-REG OUTCOME çalışmasından bu yana, bu ilaçların sadece kan şekerini düşürmediğini, aynı zamanda kalp yetmezliği, kardiyovasküler ölüm ve böbrek hastalığı ilerlemesini de önemli ölçüde azalttığını öğrendik. Bu faydalar o kadar güçlüdür ki, Avrupa ve Amerikan diyabet kılavuzları artık kalp veya böbrek hastalığı olan diyabetiklerde bu ilaçları birinci basamak tedaviler arasında önermektedir.

Ancak erkek cinsel sağlığı üzerindeki etkileri henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu belirsizlik, hem hastaları hem de klinisyenleri zorlu bir konumda bırakmaktadır.

Şu an bildiklerimizi özetleyelim:

Hayvan çalışmaları ve küçük pilot insan çalışmaları, SGLT2 inhibitörlerinin sertleşme fonksiyonunu iyileştirebileceğini düşündürmektedir. Empagliflozin, diyabetik sıçanlarda nitrik oksit aracılı erektil yanıtları iyileştirmiştir. Dapagliflozin, tadalafil ile kombinasyonunda sinerjik etki göstermiş ve tek başına her iki ilacın sağladığından daha fazla erektil fonksiyon iyileşmesi sağlamıştır.

Mekanistik olarak bu akla yatkındır. Bu ilaçlar endotel fonksiyonunu iyileştirir, oksidatif stresi azaltır, kilo kaybı sağlar, kan basıncını düşürür ve iltihabı azaltır – tüm bunlar sertleşme sağlığı için olumlu faktörlerdir.

Ancak 319.546 hastayı içeren büyük bir gözlemsel çalışma, SGLT2 inhibitörü kullanıcılarında %55 daha yüksek yeni ED riski sinyali vermiştir. Bu bulgunun gerçek nedenselliği mi yoksa karıştırıcı faktörleri mi yansıttığı belirsizdir, ancak göz ardı edilemez.

PDE5 inhibitörleriyle (tadalafil, sildenafil) kombinasyon tedavisi özellikle umut verici görünmektedir. Pilot veriler, bu kombinasyonun tek başına her iki ilaçtan daha etkili olduğunu düşündürmektedir.

Genital enfeksiyon riski gerçektir ve hastaların %5-11'ini etkileyebilir. Bu enfeksiyonlar cinsel yaşamı doğrudan rahatsız edebilir, utanç ve kaçınma davranışına yol açabilir. Ancak çoğu önlenebilir (hijyen) ve tedavi edilebilir (topikal veya oral antifungaller).

Erken boşalma üzerindeki etkiler hakkında hiçbir yayımlanmış veri bulunmamaktadır – bu önemli bir araştırma boşluğudur.

Ne yapmalısınız?

Bu ilaçları kullanıyorsanız ve cinsel sorunlar yaşıyorsanız, doktorunuzla açıkça konuşun. Utanmanız gereken hiçbir şey yoktur – bu, diyabetin çok yaygın bir komplikasyonudur ve tedavi seçenekleri mevcuttur. Doktorunuz durumunuzu değerlendirerek size en uygun yaklaşımı önerebilir.

İlaçlarınızı kendi başınıza bırakmayın. SGLT2 inhibitörlerinin kardiyovasküler ve renal faydaları çok değerlidir. Kalp krizi veya inme geçirmek, böbrek yetmezliğine girmek – bunlar sertleşme sorunlarından çok daha ciddi sonuçlardır. İlaç değişikliği gerekiyorsa, bu kararı doktorunuzla birlikte vermelisiniz.

Hijyen önlemlerini ciddiye alın. Genital enfeksiyonların çoğu basit hijyen kurallarıyla önlenebilir ve erken yakalandığında kolayca tedavi edilebilir. Sünnet durumunuz özellikle risk faktörüdür – sünnetsizseniz ekstra dikkatli olun.

Acil durum belirtilerini bilin. Fournier gangreni nadir ama ciddidir. Genital bölgede ani şiddetli ağrı, kızarıklık, ateş varsa beklemeden acil servise başvurun.

Geleceğe bakış:

Bilim ilerledikçe daha net cevaplar elde edeceğiz. SGLT2 inhibitörlerinin erektil fonksiyon üzerindeki etkilerini özellikle inceleyen büyük randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. Ayrıca ejakülasyon fonksiyonunu araştıran çalışmalar da kritik öneme sahiptir.

Şimdilik, bilinçli ve dikkatli bir yaklaşım en doğrusudur. Diyabetinizi iyi yönetin, ilaçlarınızı düzenli kullanın, hijyene dikkat edin ve cinsel sağlık endişelerinizi doktorunuzla paylaşmaktan çekinmeyin. Kadim bir söz der ki: "Soru sormaktan utanan, öğrenmekten mahrum kalır."

İlgili Yazılar

• Testosteron Nedir?
• Testosteron Eksikliği ve Tedavisi
• Genç Erkeklerde Sertleşme Sorunu
• Sabah Ereksiyon Eksikliği Ne Anlama Geliyor?
• Kilo Verme İlaçları ile Testosteron Yükselir mi?
• Testosteronu Etkileyen Diğer Hormonlar

YouTube Kanalımız

Diyabet, erkek sağlığı ve cinsel fonksiyon hakkında daha fazla bilgi için YouTube kanalımı ziyaret edin:

Dr. Ömür Erdem Akkaya YouTube Kanalı

Bilimsel Referanslar

1. Assaly R, et al. The Favorable Effect of Empagliflozin on Erectile Function in an Experimental Model of Type 2 Diabetes. Journal of Sexual Medicine. 2018;15(9):1244-1253.

2. Cannarella R, et al. Dapagliflozin improves erectile dysfunction in patients with type 2 diabetes mellitus: An open-label, non-randomized pilot study. Diabetic Medicine. 2024;41(2):e15234.

3. Hu X, Lin S. Erectile Dysfunction Risk Among Patients With Diabetes Mellitus Using Sodium-Glucose Cotransporter 2 Inhibitors. Journal of Cardiovascular Pharmacology. 2024;83(4):351-358.

4. Erbay G, Akın A. Effect of SGLT2 Inhibitors on Sexual Function in Heart Failure Patients. Cyprus Journal of Medical Sciences. 2024;9(2):112-117.

5. Shaker O, et al. SGLT2 Inhibitors and Erectile Function in Chronic Kidney Disease. Clinical and Experimental Nephrology. 2025;29(1):45-52.

6. Zinman B, et al. Empagliflozin, Cardiovascular Outcomes, and Mortality in Type 2 Diabetes (EMPA-REG OUTCOME). New England Journal of Medicine. 2015;373(22):2117-2128.

7. McMurray JJV, et al. Dapagliflozin in Patients with Heart Failure and Reduced Ejection Fraction (DAPA-HF). New England Journal of Medicine. 2019;381(21):1995-2008.

8. Bersoff-Matcha SJ, et al. Fournier Gangrene Associated With Sodium-Glucose Cotransporter-2 Inhibitors: A Review of Spontaneous Postmarketing Cases. Annals of Internal Medicine. 2019;170(11):764-769.

9. FDA Drug Safety Communication. FDA warns about rare occurrences of a serious infection of the genital area with SGLT2 inhibitors for diabetes. August 29, 2018.

10. Bajaj HS, et al. Effects of dulaglutide on erectile dysfunction: A post-hoc analysis of the REWIND trial. Lancet Diabetes Endocrinology. 2021;9(5):301-309.

Dr. Ömür Erdem Akkaya Üroloji ve Androloji Uzmanı www.omurerdemakkaya.com